MitraClip (Mandallama) Nedir?
MitraClip, ileri mitral kapak yetmezliğinin göğüs kafesi açılmadan tedavi edilmesini sağlayan kateter temelli bir yöntemdir. Halk arasında mitral kapak mandallama olarak bilinen işlem, tıbbi olarak mitral transkateter kenardan kenara onarım veya TEER şeklinde adlandırılır.
Mitral kapak, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında bulunur. Kapak tam kapanamadığında kanın bir bölümü kalbin kasılması sırasında sol kulakçığa geri döner. Mitral kapak kaçağı ileri olduğunda nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı ve kalp yetmezliği gibi sorunlar gelişebilir.
MitraClip tedavisinde mitral kapağın ön ve arka yaprakçıkları küçük bir cihazla birbirine yaklaştırılır. Böylece kapağın daha iyi kapanması ve geriye kaçan kan miktarının azaltılması amaçlanır. İşlem sırasında doğal mitral kapak çıkarılmaz ve yerine yapay kapak takılmaz.
MitraClip Hangi Hastalıkta Uygulanır?
MitraClip, ileri dereceli mitral kapak yetmezliğinin tedavisinde kullanılır. Mitral yetmezlik, kapağın kendi yapısındaki bozulmadan veya kalbin büyümesine bağlı olarak kapağın tam kapanamamasından kaynaklanabilir.
Primer mitral yetmezlikte sorun doğrudan kapak yaprakçıklarında veya kapağı destekleyen yapılardadır. Mitral kapak sarkması, kapak dokusunun bozulması veya kapağı tutan iplikçiklerin kopması buna neden olabilir.
Sekonder mitral yetmezlikte ise kapak yaprakçıkları büyük ölçüde normal olabilir. Kalp kasının zayıflaması veya sol karıncığın genişlemesi, kapak yaprakçıklarının birbirine ulaşmasını engeller. Bu durum özellikle kalp yetmezliği bulunan hastalarda görülür.
Güncel yaklaşımda MitraClip, primer mitral yetmezliği bulunan, belirgin şikayetleri devam eden ve açık ameliyat riski yüksek olan uygun hastalarda değerlendirilebilir. Sekonder mitral yetmezlikte ise kalp yetmezliği tedavisi en uygun şekilde düzenlenmesine rağmen şikayetleri ve ileri kapak kaçağı devam eden seçilmiş hastalarda uygulanabilir.
MitraClip Kimlere Uygulanabilir?
MitraClip kararı yalnızca mitral kapak kaçağının ileri derecede olmasına göre verilmez. Hastanın şikayetleri, kapak yapısı, kalbin pompalama gücü, kalp boşluklarının büyüklüğü ve uygulanan ilaç tedavisine alınan yanıt birlikte değerlendirilir.
MitraClip şu hastalarda gündeme gelebilir:
İleri mitral kapak yetmezliği bulunanlar
Nefes darlığı ve çabuk yorulma gibi belirgin şikayetleri olanlar
İlaç tedavisine rağmen kalp yetmezliği belirtileri devam edenler
Açık kalp ameliyatı riski yüksek olanlar
Daha önce kalp ameliyatı geçirmiş olanlar
İleri yaş veya eşlik eden hastalıklar nedeniyle daha az girişimsel tedaviye ihtiyaç duyanlar
Mitral kapak yapısı cihaz yerleştirilmesine uygun olanlar
İşlemin yapılabilmesi için kapak yaprakçıklarının cihazla güvenli biçimde tutulabilecek yapıda olması gerekir. Çok ileri kireçlenme, kapağın yapısında belirgin bozulma veya kapak açıklığının zaten dar olması MitraClip uygulamasını zorlaştırabilir.
Hastanın işlemden gerçekten fayda görüp görmeyeceği girişimsel kardiyoloji, kalp görüntüleme ve gerekli durumlarda kalp damar cerrahisi uzmanlarının değerlendirmesiyle belirlenir. Güncel kılavuzlarda tedavi kararının kalp kapakları konusunda deneyimli bir ekip tarafından verilmesi özellikle vurgulanmaktadır.
MitraClip Öncesi Hangi Testler Yapılır?
MitraClip öncesinde mitral kapak yetmezliğinin nedeni ve derecesi ayrıntılı olarak değerlendirilir. İlk inceleme çoğunlukla göğüsten yapılan ekokardiyografidir.
Kapak yaprakçıklarını daha yakından görmek için transözofageal ekokardiyografi uygulanır. Bu incelemede ince bir ultrason probu yemek borusuna ilerletilir. Mitral kapağın yapısı, kaçağın yeri, kapak açıklığı ve cihazın tutunacağı bölgeler değerlendirilir. Transözofageal EKO işlem sırasında da cihazın doğru yere yerleştirilmesine rehberlik eder.
Hastanın durumuna göre EKG, kan testleri, koroner damar incelemesi ve farklı görüntüleme yöntemleri istenebilir. Kalp yetmezliği bulunan hastalarda ilaç tedavisinin yeterli şekilde düzenlenip düzenlenmediği de kontrol edilir.
MitraClip Nasıl Yapılır?
MitraClip işlemi çoğunlukla kasık bölgesindeki toplardamardan girilerek yapılır. Göğüs kafesi açılmaz ve kalp durdurulmaz.
Kateter kasık toplardamarından kalbin sağ kulakçığına ilerletilir. Kulakçıklar arasındaki ince duvardan kontrollü bir geçiş yapılarak sol kulakçığa ulaşılır. MitraClip cihazı buradan mitral kapağa yönlendirilir.
Cihaz, kaçağın bulunduğu bölgede mitral kapağın ön ve arka yaprakçıklarını birlikte tutacak şekilde yerleştirilir. Kapak yaprakçıkları birbirine yaklaştırıldığında kanın geri kaçtığı açıklık küçülür. Bazı hastalarda yeterli düzelme sağlamak için birden fazla klips kullanılabilir.
İşlem boyunca transözofageal EKO ve röntgen görüntüleme kullanılır. Cihazın konumu, kapağın kapanması, kalan kaçak miktarı ve mitral kapaktan kanın rahat geçip geçmediği kontrol edilir. Sonuç uygun bulunduğunda cihaz kalıcı olarak bırakılır ve taşıyıcı kateter çıkarılır.
MitraClip Sonrası Mitral Kapak Kaçağı Tamamen Biter mi?
MitraClip tedavisinin amacı mitral kapak kaçağını tamamen ortadan kaldırmaktan çok, klinik olarak belirgin şekilde azaltmaktır. Bazı hastalarda çok hafif bir kaçak kalabilir. Önemli olan kaçağın kalbin üzerindeki yükü ve hastanın şikayetlerini azaltacak seviyeye indirilmesidir.
İşlem sırasında cihaz yerleştirildikten sonra kaçak miktarı hemen değerlendirilir. Yeterli düzelme sağlanamazsa cihazın konumu değiştirilebilir veya ek bir klips yerleştirilebilir.
Başarılı bir işlem sonrasında nefes darlığı ve çabuk yorulma azalabilir, günlük aktivite kapasitesi artabilir. Uygun seçilmiş sekonder mitral yetmezliği hastalarında MitraClip tedavisinin kalp yetmezliğine bağlı hastane yatışlarını azalttığı ve yaşam kalitesini artırdığı gösterilmiştir.
MitraClip ile Açık Kalp Ameliyatı Arasındaki Fark Nedir?
MitraClip, kasık toplardamarından uygulandığı için göğüs kafesinin açılmasını gerektirmez. Hastanede kalış ve günlük yaşama dönüş süresi çoğunlukla açık kalp ameliyatına göre daha kısadır.
İşlem sırasında mitral kapak çıkarılmaz. Kapağın yaprakçıkları bir veya daha fazla cihazla birbirine yaklaştırılır. Açık ameliyatta ise kapak doğrudan tamir edilebilir veya gerekli durumlarda yapay kapakla değiştirilebilir.
Hangi yöntemin daha uygun olduğu hastanın yaşı, kapak anatomisi, ameliyat riski, kalbin çalışma gücü ve eşlik eden hastalıklara göre belirlenir. MitraClip özellikle daha az girişimsel bir tedaviye ihtiyaç duyan ve kapak yapısı işleme uygun hastalarda önemli bir seçenektir. İleri primer mitral yetmezlikte ameliyat riski düşük ve kapak tamirine uygun hastalarda tedavi yaklaşımı farklı olabilir.
MitraClip Sonrası İyileşme Süreci Nasıldır?
MitraClip sonrasında hasta kalp ritmi, tansiyon ve kasıktaki giriş bölgesi açısından takip edilir. İşlemden sonra kontrol ekokardiyografisi yapılarak cihazın konumu ve kalan mitral kapak kaçağı değerlendirilir.
Komplikasyon gelişmeyen hastalar genellikle kısa süre içinde ayağa kalkabilir. Hastanede kalış süresi hastanın genel sağlık durumu ve kalp yetmezliğinin derecesine göre değişir.
Taburculuk sonrasında kullanılacak kan sulandırıcı veya trombosit önleyici ilaçlar hastaya özel olarak düzenlenir. İlaçlar kardiyoloji hekimine danışılmadan bırakılmamalıdır.
İlk günlerde ağır kaldırmaktan ve kasık bölgesini zorlayacak hareketlerden kaçınılması önerilir. Giriş yerinde büyüyen şişlik, durmayan kanama, yeni başlayan göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı, bayılma veya uzun süren çarpıntı gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
MitraClip Sonrası Takip Gerekir mi?
MitraClip sonrasında düzenli kardiyoloji ve ekokardiyografi takibi gerekir. Kontrollerde cihazın konumu, mitral kapak kaçağının derecesi, mitral kapak açıklığı ve kalbin çalışma gücü değerlendirilir.
Kalp yetmezliği bulunan hastaların işlem sonrasında da ilaç tedavisine devam etmesi gerekebilir. MitraClip kaçağı azaltır ancak kalp kasındaki mevcut hastalığı veya damar sertliğini tek başına ortadan kaldırmaz.
Tansiyon, kalp ritmi, böbrek fonksiyonları ve vücutta sıvı birikimi düzenli olarak izlenmelidir. Ağız ve diş sağlığının korunması da kalp kapağı enfeksiyonu riskini azaltmak açısından önemlidir.
