LAA (Sol Atriyal Apendiks) Kapama Nedir?
LAA kapama, atriyal fibrilasyonu bulunan uygun hastalarda pıhtı oluşumuna bağlı inme riskini azaltmak amacıyla kalbin sol atriyal apendiks bölümünün özel bir cihazla kapatılmasıdır. Sol atriyal apendiks, kalbin sol kulakçığına bağlı küçük, kese biçiminde doğal bir yapıdır.
Atriyal fibrilasyon sırasında kulakçıklar düzenli kasılamadığı için kan akımı yavaşlayabilir. Bu durum sol atriyal apendiks içinde pıhtı oluşmasına yol açabilir. Pıhtı kalpten ayrılarak beyin damarına ulaşırsa inme gelişebilir. Atriyal fibrilasyona bağlı kalp içi pıhtıların önemli bir bölümü bu bölgede oluşur.
LAA kapama işlemi atriyal fibrilasyonu ortadan kaldırmaz ve kalp ritmini düzeltmez. İşlemin temel amacı pıhtıların en sık oluştuğu bölümü dolaşımın dışında bırakarak inme riskini azaltmaktır.
LAA Kapama Neden Yapılır?
Atriyal fibrilasyonu bulunan ve inme riski yüksek olan hastalarda temel koruyucu tedavi kan sulandırıcı ilaçlardır. Bu ilaçlar pıhtı oluşma riskini önemli ölçüde azaltır. Ancak bazı hastalar ciddi kanama riski nedeniyle uzun süre kan sulandırıcı kullanamayabilir.
LAA kapatma şu durumlarda değerlendirilebilir:
Atriyal fibrilasyona bağlı inme riskinin yüksek olması
Kan sulandırıcı kullanırken ciddi kanama geçirilmesi
Beyin kanaması öyküsü bulunması
Tekrarlayan mide veya bağırsak kanaması yaşanması
Kanamaya eğilim oluşturan önemli bir hastalık bulunması
Düşme ve yaralanma riskinin çok yüksek olması
Kan sulandırıcı tedavinin uzun dönemde güvenle sürdürülememesi
Kanama riski ile inme riskinin birlikte yüksek olması
Güncel yaklaşımda kateterle LAA kapatma, yüksek pıhtı riskine sahip ancak uzun süreli kan sulandırıcı tedaviye uygun olmayan atriyal fibrilasyon hastalarında önemli bir tedavi seçeneği olarak kabul edilir. Karar, hastanın inme riski, kanama öyküsü, yaşam beklentisi ve tedavi tercihleri birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
LAA Kapama Her Atriyal Fibrilasyon Hastasına Yapılır mı?
LAA kapama her atriyal fibrilasyon hastasına uygulanmaz. Kan sulandırıcı ilacı sorunsuz kullanabilen ve önemli kanama riski bulunmayan hastaların büyük bölümünde ilk seçenek ilaç tedavisidir.
İşlem yalnızca hastanın kan sulandırıcı kullanmak istememesi nedeniyle otomatik olarak yapılmaz. İlaçtan beklenen fayda, kanama riski ve kapatma işleminden beklenen yarar karşılaştırılır.
Mekanik kalp kapağı, romatizmal mitral darlığı veya başka bir nedenle sürekli kan sulandırıcı kullanması gereken hastalarda LAA kapatma ilacı bırakmak için yeterli olmayabilir. Çünkü bu hastalarda pıhtı riski yalnızca sol atriyal apendiksten kaynaklanmaz.
Kalp içinde aktif pıhtı veya enfeksiyon bulunması halinde işlem ertelenir. Sol atriyal apendiks yapısının cihaz yerleştirmeye uygun olmaması da farklı bir tedavi yaklaşımı gerektirebilir.
LAA Kapatma Öncesi Hangi Testler Yapılır?
LAA kapama öncesinde sol atriyal apendiksin yapısı ve içinde pıhtı bulunup bulunmadığı değerlendirilir. Bu amaçla çoğunlukla yemek borusundan yapılan transözofageal ekokardiyografi kullanılır. Bazı hastalarda kalp tomografisi de yapılabilir.
Bu incelemelerle şu özellikler değerlendirilir:
Sol atriyal apendiks içinde pıhtı bulunup bulunmadığı
Apendiksin şekli ve büyüklüğü
Cihazın yerleştirileceği giriş bölümünün çapı
Kalbin kulakçıkları arasındaki duvarın yapısı
Kalp kapaklarının durumu
Kullanılacak cihazın uygun ölçüsü
Kan testleriyle böbrek fonksiyonları, kanama değerleri ve kan hücreleri kontrol edilir. Hastanın kullandığı kan sulandırıcılar ve diğer ilaçlar işlem öncesinde yeniden düzenlenebilir. İlaçlar hastanın kendi kararıyla kesilmemelidir. İşlem öncesi görüntüleme ve tedavi planının hastaya özel yapılması önerilir.
LAA Kapama Nasıl Yapılır?
LAA kapama işlemi çoğunlukla kasık bölgesindeki toplardamardan girilerek yapılır. Göğüs kafesi açılmaz ve kalp durdurulmaz. Hasta genel anestezi altında veya uygun hastalarda sakinleştirici ilaçlarla işleme alınabilir.
Kasık toplardamarından ilerletilen kateter önce kalbin sağ kulakçığına ulaştırılır. Sağ ve sol kulakçık arasındaki ince duvardan kontrollü bir geçiş yapılarak sol kulakçığa ulaşılır. Kateter daha sonra sol atriyal apendiksin giriş bölümüne yönlendirilir.
Katlanmış halde bulunan kapatma cihazı kateterin içinden ilerletilir ve sol atriyal apendiksin girişinde açılır. Cihaz, tıkaç gibi yerleşerek apendiks ile sol kulakçık arasındaki bağlantıyı kapatır.
Cihaz bırakılmadan önce konumu, sağlamlığı ve çevredeki yapılarla ilişkisi kontrol edilir. Uygun şekilde yerleştiğinden emin olunduktan sonra taşıyıcı sistemden ayrılır ve kateterler çıkarılır. İşlem boyunca transözofageal EKO veya kalp içinden yapılan ultrason ile röntgen görüntüleme kullanılır.
LAA Kapama Ameliyatsız Bir İşlem midir?
LAA kapama göğüs kafesi açılmadan, kasık toplardamarından ilerletilen kateterlerle yapıldığı için ameliyatsız bir kalp girişimi olarak tanımlanabilir. Hastaların çoğu işlem sonrasında kısa süre içinde ayağa kalkabilir ve komplikasyon gelişmediğinde kısa bir hastane takibinin ardından taburcu edilebilir.
Cerrahi LAA kapama ise farklı bir yöntemdir. Başka bir nedenle kalp ameliyatı yapılan atriyal fibrilasyon hastalarında sol atriyal apendiks aynı ameliyat sırasında cerrahi olarak kapatılabilir. Kateterle LAA kapatma, kalp ameliyatı gerektirmeyen ve uzun süreli kan sulandırıcı tedavi açısından sorun yaşayan uygun hastalarda uygulanır.
LAA Kapama Sonrası Kan Sulandırıcı Kullanılır mı?
LAA kapama sonrasında cihazın üzerinde pıhtı oluşmasını önlemek amacıyla belirli bir süre kan sulandırıcı veya trombosit önleyici ilaç kullanılması gerekir. Kullanılacak tedavi cihazın türüne, hastanın daha önce geçirdiği kanamalara ve mevcut kanama riskine göre belirlenir.
Bazı hastalarda kısa süreli kan sulandırıcı tedavi kullanılırken bazı hastalarda iki trombosit önleyici ilaçla başlanabilir. Kontrol sonrasında tedavi tek ilaca düşürülebilir. Bu nedenle LAA kapama, işlem yapıldığı gün bütün kan sulandırıcı ilaçların hemen bırakılması anlamına gelmez.
İlaçların kullanım süresi ve bırakılma zamanı kontrol görüntülemesinin sonucuna göre planlanır. İlaçların erken kesilmesi cihaz üzerinde pıhtı oluşmasına ve inme riskine yol açabileceği için tedavi kardiyoloji hekimine danışılmadan değiştirilmemelidir.
LAA Kapama Sonrası Takip Nasıl Yapılır?
LAA kapama sonrasında cihazın konumunu ve üzerinin kalp dokusuyla kapanma sürecini değerlendirmek için kontrol yapılır. Bu kontrolde transözofageal EKO veya kalp tomografisi kullanılabilir.
Kontrol görüntülemesinde şu özellikler incelenir:
Cihazın doğru konumda olup olmadığı
Cihaz üzerinde pıhtı bulunup bulunmadığı
Cihazın kenarından kan geçişi olup olmadığı
Kalp çevresinde sıvı bulunup bulunmadığı
İlaç tedavisinin değiştirilip değiştirilemeyeceği
Cihazın çevresinde çok küçük miktarda kan geçişi görülebilir. Bunun klinik önemi kaçağın büyüklüğüne ve hastanın durumuna göre değerlendirilir. Cihaz üzerinde pıhtı görülürse kan sulandırıcı tedavinin yeniden düzenlenmesi ve görüntülemenin tekrarlanması gerekebilir.
LAA Kapama Riskli midir?
LAA kapama deneyimli merkezlerde uygulanan kateter temelli bir işlemdir. Bununla birlikte her kalp girişiminde olduğu gibi bazı riskler bulunur.
İşlem sırasında veya sonrasında kasık bölgesinde kanama, kalp çevresinde sıvı birikmesi, damar hasarı, ritim bozukluğu veya inme gelişebilir. Daha seyrek olarak cihazın yer değiştirmesi, cihaz üzerinde pıhtı oluşması ya da cihazın kenarından belirgin kan geçişi görülebilir.
Risk düzeyi hastanın yaşı, genel sağlık durumu, kanama öyküsü ve kalp yapısına göre değişir. Ayrıntılı işlem öncesi değerlendirme, uygun cihaz seçimi ve görüntüleme eşliğinde doğru yerleştirme işlemin güvenliği açısından önemlidir.
LAA Kapama İnme Riskini Tamamen Ortadan Kaldırır mı?
LAA kapama, atriyal fibrilasyona bağlı inme riskini azaltmayı amaçlar ancak riski tamamen ortadan kaldırmaz. İnme yalnızca kalpte oluşan pıhtılardan değil, şah damarı hastalığı, beyin damarlarındaki plaklar ve başka dolaşım sorunlarından da kaynaklanabilir.
İşlem sonrasında tansiyon, diyabet, kolesterol ve sigara kullanımı gibi diğer inme risklerinin kontrol edilmesi gerekir. Atriyal fibrilasyonun hız veya ritim tedavisi de ayrıca sürdürülür. LAA kapama, atriyal fibrilasyon ablasyonunun veya ritim ilaçlarının yerine geçen bir işlem değildir.
LAA Kapama Uygun Hastalarda Kan Sulandırıcıya Alternatif Olabilir
LAA kapama, atriyal fibrilasyona bağlı pıhtıların sık oluştuğu sol atriyal apendiksin kateterle kapatılmasıdır. İşlem özellikle inme riski yüksek olmasına rağmen ciddi kanama riski nedeniyle uzun süre kan sulandırıcı kullanamayan hastalarda değerlendirilir.
Tedavi kararı yalnızca atriyal fibrilasyon bulunmasına göre verilmez. Hastanın inme riski, geçirilmiş kanamalar, kan sulandırıcı kullanabilme durumu, sol atriyal apendiks yapısı ve diğer hastalıkları birlikte değerlendirilir.
Uygun hastada yapılan LAA kapama, uzun dönemde pıhtıya bağlı inme riskini azaltmaya yardımcı olabilir. İşlem sonrasında ilaçların önerilen süre boyunca kullanılması ve kontrol görüntülemelerinin aksatılmaması tedavinin güvenliği açısından önemlidir.
