Mitral Balon Valvüloplasti Nedir?
Mitral balon valvüloplasti, daralmış mitral kapağın kateter yoluyla genişletilmesini sağlayan girişimsel bir tedavidir. Perkütan mitral balon valvüloplasti veya mitral balon komissürotomi olarak da adlandırılan işlemde göğüs kafesi açılmaz. Kasık toplardamarından ilerletilen kateterin ucundaki balon, mitral kapağın içinde şişirilerek birbirine yapışmış kapakçıkların ayrılması sağlanır.
Mitral kapak, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında bulunur. Kapak daraldığında kanın kalbin alt odacığına geçişi zorlaşır. Bunun sonucunda akciğer damarlarındaki basınç artabilir ve nefes darlığı, çabuk yorulma veya çarpıntı gibi şikayetler ortaya çıkabilir. Balonla mitral kapak açılması, uygun hastalarda kan geçişini rahatlatır ve kalbin üzerindeki yükü azaltır.
Mitral Balon Valvüloplasti Hangi Hastalıkta Uygulanır?
Mitral balon valvüloplasti temel olarak romatizmal mitral kapak darlığının tedavisinde uygulanır. Romatizmal hastalık, mitral kapakçıkların zaman içinde kalınlaşmasına ve kenarlarının birbirine yapışmasına neden olabilir. Kapak yeterince açılamadığında sol kulakçıktan sol karıncığa geçen kan miktarı azalır.
Bu işlem mitral kapak yetmezliği için uygulanmaz. Mitral yetmezlikte kapak tam kapanamaz ve kan geriye doğru kaçar. Mitral darlığında ise temel sorun kapağın yeterince açılamamasıdır. Balon tedavisi, birbirine yapışmış kapakçıkları ayırarak daralmış kapak açıklığını genişletmeyi amaçlar.
İleri yaşlarda kapak çevresinde yoğun kireçlenmeye bağlı gelişen mitral darlığı, romatizmal mitral darlığından farklıdır. Kireçlenmiş kapaklarda yaprakçıkların kenarları çoğu zaman birbirine yapışık olmadığı için mitral balon valvüloplasti yeterli fayda sağlamayabilir.
Mitral Balon Valvüloplasti Kimlere Uygulanabilir?
Mitral balon valvüloplasti, belirgin mitral darlığı bulunan ve bu darlığa bağlı nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı veya efor kapasitesinde azalma yaşayan hastalarda değerlendirilebilir. Ancak işlemin uygunluğu yalnızca darlığın derecesine göre belirlenmez.
Balon tedavisinden iyi sonuç alınabilmesi için mitral kapak yapısının işleme uygun olması gerekir. Kapakçıkların çok fazla kalınlaşmamış, ileri derecede kireçlenmemiş ve hareket kabiliyetini tamamen kaybetmemiş olması beklenir.
Mitral balon valvüloplasti için değerlendirilen hastalarda genellikle şu özellikler aranır:
Mitral kapak darlığının belirgin olması
Darlığa bağlı şikayetlerin bulunması
Kapak yapısının balonla açılmaya uygun olması
Kalbin sol kulakçığında pıhtı bulunmaması
Mitral kapakta önemli derecede kaçak olmaması
Aynı seansta tedavi gerektiren başka bir kalp hastalığının bulunmaması
Belirti veren romatizmal mitral darlığında, kapak yapısı uygunsa, sol kulakçıkta pıhtı yoksa ve mitral kaçak ileri değilse kateterle mitral kapak açılması öncelikli tedavi seçeneklerinden biridir.
Mitral Balon Valvüloplasti Kimlere Uygun Değildir?
Mitral balon valvüloplasti her mitral darlığı hastasına uygulanamaz. Kapakta ileri derecede kireçlenme veya şekil bozukluğu bulunması, balonla yeterli açılma sağlanmasını zorlaştırabilir.
Kalbin sol kulakçığında pıhtı bulunması işlem sırasında pıhtının yerinden ayrılması ve farklı organlara gitmesi riskini artırır. Bu nedenle işlem öncesinde pıhtı saptanırsa tedavi ertelenebilir ve kan sulandırıcı tedavi sonrasında yeniden değerlendirme yapılabilir.
Mitral kapakta orta veya ileri derecede kaçak bulunması da balon tedavisini uygun olmaktan çıkarabilir. Balonla genişletme, mevcut kaçağın artmasına neden olabileceği için bu hastalarda farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Yoğun kapak kireçlenmesi, daha önce başarısız balon işlemi geçirilmesi veya başka bir kalp kapağına ya da koroner damarlara aynı anda müdahale gerekmesi durumunda mitral balon valvüloplasti yerine diğer tedavi yöntemleri gündeme gelebilir.
Mitral Balon Valvüloplasti Öncesi Hangi Testler Yapılır?
Mitral balon valvüloplasti öncesinde mitral darlığının derecesi ve kapağın yapısı ekokardiyografi ile değerlendirilir. EKO ile kapak açıklığı, kapakçıkların hareketi, mitral kaçak miktarı, kalp boşlukları ve akciğer damar basıncı hakkında bilgi edinilir.
Kalbin sol kulakçığında pıhtı bulunup bulunmadığını daha ayrıntılı değerlendirmek için yemek borusundan yapılan transözofageal ekokardiyografi gerekebilir. Bu inceleme, mitral kapağın yapısının ve balon tedavisine uygunluğunun daha net görülmesine de yardımcı olur.
İşlem öncesinde kan testleri, böbrek fonksiyonları, kanama değerleri ve EKG kontrol edilir. Kullanılan kan sulandırıcı ilaçlar ve diğer tedaviler gözden geçirilir. İlaçlar hastanın kendi kararıyla kesilmemeli, işlem öncesi düzenleme kardiyoloji ekibinin önerisine göre yapılmalıdır.
Mitral Balon Valvüloplasti Nasıl Yapılır?
Mitral balon valvüloplasti çoğunlukla kasık bölgesindeki toplardamardan girilerek yapılır. Kateter kalbin sağ tarafına ilerletilir ve kalbin üst odacıkları arasındaki ince duvardan geçilerek sol kulakçığa ulaşılır.
Balonlu kateter daralmış mitral kapağın içine yerleştirilir. Balon kontrollü şekilde şişirildiğinde birbirine yapışmış kapakçıkların kenarları ayrılır ve kapak açıklığı genişler. Daha sonra balon söndürülerek kateter vücuttan çıkarılır.
İşlem sırasında röntgen görüntüleme ve ekokardiyografi kullanılarak kateterin konumu takip edilir. Kapak açıldıktan sonra kan akımındaki düzelme ve mitral kaçak miktarı yeniden değerlendirilir.
Mitral balon valvüloplasti sırasında kalbe kalıcı bir stent veya yapay kapak yerleştirilmez. Amaç hastanın kendi mitral kapağını koruyarak daralmış bölgeyi genişletmektir. Kateterle yapılması nedeniyle açık kalp ameliyatına göre daha küçük bir giriş yerinden uygulanır.
Mitral Balon Valvüloplasti Sonrası Şikayetler Düzelir mi?
Başarılı bir mitral balon valvüloplasti sonrasında mitral kapaktan geçen kan miktarı artar ve sol kulakçık ile akciğer damarlarındaki basınç azalabilir. Bu değişiklikler özellikle eforla ortaya çıkan nefes darlığı, çabuk yorulma ve günlük aktivitelerde zorlanma gibi şikayetlerin azalmasını sağlayabilir.
Bazı hastalar rahatlamayı kısa sürede fark ederken akciğer basıncı yüksek olan veya uzun süredir mitral darlığı bulunan kişilerde düzelme daha kademeli olabilir. Atriyal fibrilasyon gibi eşlik eden ritim bozuklukları işlem sonrasında devam edebilir ve ayrıca tedavi gerektirebilir.
Balon işlemi kapaktaki darlığı azaltır ancak romatizmal kapak hastalığını tamamen ortadan kaldırmaz. Bu nedenle şikayetlerin azalması düzenli kardiyoloji takibinin bırakılabileceği anlamına gelmez.
Mitral Balon Valvüloplasti Sonrası Nelere Dikkat Edilir?
Mitral balon valvüloplasti sonrasında hasta kalp ritmi, tansiyon ve kasıktaki giriş yeri açısından takip edilir. Kontrol EKO ile kapağın ne kadar açıldığı, mitral kaçak miktarı ve kalp çevresinde sıvı bulunup bulunmadığı değerlendirilebilir.
Taburculuk sonrasında giriş yerinde büyüyen şişlik, durmayan kanama, belirgin morarma veya bacakta soğukluk gelişirse sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Yeni başlayan ciddi nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma, konuşma bozukluğu veya kol ve bacakta güç kaybı acil değerlendirme gerektirir.
Kullanılan kan sulandırıcı ve ritim ilaçları önerilen şekilde sürdürülmelidir. Özellikle atriyal fibrilasyonu bulunan hastalarda pıhtı riskine yönelik tedavi, balon işlemi yapıldıktan sonra da gerekli olabilir.
Mitral Balon Valvüloplasti Sonrası Tekrar Darlık Gelişir mi?
Mitral balon valvüloplasti ile açılan kapakta ilerleyen yıllarda yeniden daralma gelişebilir. Bu olasılık kapağın işlem öncesindeki yapısına, hastanın yaşına, kireçlenme miktarına ve ilk işlemin sonucuna bağlıdır.
Düzenli EKO kontrolleriyle kapak açıklığı ve akciğer damar basıncı takip edilir. Nefes darlığının yeniden başlaması, efor kapasitesinin azalması veya çarpıntıların artması durumunda kontrol tarihi beklenmeden değerlendirme yapılmalıdır.
Yeniden daralma gelişen bazı hastalarda kapak yapısı uygunsa mitral balon valvüloplasti tekrar uygulanabilir. Kapak ileri derecede bozulmuşsa veya önemli mitral kaçak gelişmişse farklı kapak tedavileri değerlendirilir.
Mitral Balon Valvüloplasti Gebelikte Uygulanabilir mi?
Mitral darlığı gebelik sırasında kalbin taşıdığı kan miktarının artması nedeniyle daha belirgin şikayetlere yol açabilir. İleri darlığı bulunan kadınlarda nefes darlığı, çarpıntı ve akciğer damar basıncında yükselme görülebilir.
Gebelik planlayan mitral darlığı hastalarının hamilelik öncesinde değerlendirilmesi önemlidir. Kapak yapısı uygun ve müdahale gerekli görülüyorsa mitral balon valvüloplasti gebelikten önce planlanabilir.
Gebelik sırasında ilaç tedavisine rağmen ciddi şikayetleri devam eden seçilmiş hastalarda da işlem değerlendirilebilir. Karar, anne ve bebeğin durumu dikkate alınarak kardiyoloji, girişimsel kardiyoloji ve kadın hastalıkları ekiplerinin birlikte değerlendirmesiyle verilmelidir.
Mitral Balon Valvüloplasti Uygun Hastada Etkili Bir Tedavidir
Mitral balon valvüloplasti, romatizmal mitral kapak darlığının kateterle tedavi edilmesini sağlayan önemli bir yöntemdir. İşlem sırasında daralmış kapak balon yardımıyla genişletilir ve kalbin içindeki kan geçişi rahatlatılır.
Tedavinin başarılı olmasında doğru hasta seçimi belirleyicidir. Kapak yapısının uygun olması, sol kulakçıkta pıhtı bulunmaması ve önemli mitral kaçak olmaması gerekir. Bu nedenle işlem kararı ayrıntılı ekokardiyografi incelemesinden sonra verilmelidir.
Başarılı tedavi nefes darlığını ve çabuk yorulmayı azaltarak hastanın günlük yaşamını kolaylaştırabilir. Ancak kapakta yeniden daralma gelişme ihtimali bulunduğu için işlem sonrasında düzenli kardiyoloji ve EKO takibi devam etmelidir.
