Dilate Kardiyomiyopati Nedir?
Dilate kardiyomiyopati, kalbin özellikle sol karıncığının genişlediği ve kalp kasının kasılma gücünün azaldığı bir kalp kası hastalığıdır. Kalp yeterince güçlü kasılamadığında vücuda pompalanan kan miktarı azalabilir ve zamanla kalp yetmezliği gelişebilir.
Hastalık yalnızca kalbin büyümesi anlamına gelmez. Dilate kardiyomiyopati tanısı konulurken kalp damar hastalığı, ileri kapak hastalığı ve uzun süreli kontrolsüz hipertansiyon gibi kalpte büyümeye neden olabilecek diğer durumlar da araştırılır.
Dilate kardiyomiyopati bazı hastalarda uzun süre belirti vermeyebilir. Hastalık ilerlediğinde nefes darlığı, çabuk yorulma, çarpıntı ve vücutta sıvı birikmesi görülebilir. Kalp ritmi de etkilenebileceği için bazı hastalarda ciddi ritim bozuklukları ortaya çıkabilir.
Dilate Kardiyomiyopati Kalbi Nasıl Etkiler?
Dilate kardiyomiyopatide sol karıncık genişler ve kasılma gücü azalır. Kalp her atımda vücuda yeterli miktarda kan gönderemediğinde dokuların oksijen ihtiyacı karşılanamaz. Bu durum özellikle hareket sırasında çabuk yorulma ve nefes darlığına neden olur.
Kalbin pompalama gücündeki azalma, kanın akciğerlerde ve toplardamarlarda birikmesine yol açabilir. Bunun sonucunda akciğerlerde sıvı birikmesi, bacaklarda şişlik, karında dolgunluk ve hızlı kilo artışı gelişebilir.
Kalp boşluklarının genişlemesi mitral veya triküspit kapakların tam kapanmasını da engelleyebilir. Böylece kalp kapağı kaçağı oluşabilir ve kalbin üzerindeki yük daha da artabilir.
Kalp kasındaki yapısal değişiklikler kalbin elektriksel sistemini de etkileyebilir. Atriyal fibrilasyon, kalbin hızlı atmasına neden olan ritim bozuklukları veya karıncıklardan kaynaklanan tehlikeli ritimler görülebilir.
Dilate Kardiyomiyopati Neden Olur?
Dilate kardiyomiyopati genetik özelliklerden, kalp kasına zarar veren hastalıklardan veya bazı çevresel etkenlerden kaynaklanabilir. Bazı hastalarda ayrıntılı incelemelere rağmen kesin neden belirlenemeyebilir.
Başlıca nedenler şunlardır:
Kalp kasını etkileyen genetik değişiklikler
Kalp kası iltihabı ve bazı viral enfeksiyonlar
Uzun süreli ve yoğun alkol kullanımı
Bazı kanser ilaçları ve toksik maddeler
Gebeliğin son döneminde veya doğum sonrasında gelişen kardiyomiyopati
Uzun süre devam eden hızlı ritim bozuklukları
Bazı bağışıklık sistemi hastalıkları
Tiroid ve diğer hormon hastalıkları
Demir birikimi gibi metabolik hastalıklar
Bazı kas ve sinir sistemi hastalıkları
Kalp damarlarındaki ileri darlık veya geçirilmiş kalp krizi de kalbin genişlemesine ve pompalama gücünün azalmasına neden olabilir. Ancak bu durum genellikle iskemik kardiyomiyopati olarak ayrıca değerlendirilir. Dilate kardiyomiyopati tanısında koroner damar hastalığının araştırılması bu nedenle önemlidir.
Dilate Kardiyomiyopati Genetik midir?
Dilate kardiyomiyopatinin bir bölümü kalıtsal gen değişikliklerinden kaynaklanır. Aynı ailede kalp kası hastalığı, kalp yetmezliği, ciddi ritim bozukluğu veya genç yaşta açıklanamayan ani ölüm bulunması genetik neden olasılığını artırabilir.
Genetik geçiş düşünülen hastalarda anne, baba, kardeşler ve çocuklar için EKG ve ekokardiyografi taraması önerilebilir. Uygun hastalarda yapılan genetik test, hastalığın nedenini belirlemeye ve hangi aile bireylerinin düzenli takip edilmesi gerektiğini anlamaya yardımcı olabilir.
Genetik testin normal çıkması kalıtsal hastalık olasılığını her zaman tamamen ortadan kaldırmaz. Bu nedenle aile taraması ve takip planı yalnızca genetik test sonucuna göre değil, hastanın ve ailesinin klinik özelliklerine göre belirlenir.
Dilate Kardiyomiyopati Belirtileri Nelerdir?
Dilate kardiyomiyopati başlangıçta hiçbir şikayete neden olmayabilir. Kalbin pompalama gücü azaldıkça belirtiler belirginleşir.
Görülebilecek başlıca belirtiler şunlardır:
Efor sırasında nefes darlığı
Çabuk yorulma
Yürüme mesafesinde azalma
Düz yatarken nefes almakta zorlanma
Gece nefes darlığıyla uyanma
Ayak ve bacaklarda şişlik
Kısa sürede kilo artışı
Karında şişlik veya iştahsızlık
Çarpıntı
Baş dönmesi
Bayılma
Göğüste ağrı veya baskı
Bayılma, uzun süren hızlı çarpıntı veya ailede genç yaşta ani ölüm öyküsü bulunması ciddi ritim bozukluğu riski açısından daha ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Dilate Kardiyomiyopati Tanısı Nasıl Konulur?
Dilate kardiyomiyopati tanısı hastanın şikayetleri, aile öyküsü, muayene bulguları ve kalp testlerinin birlikte değerlendirilmesiyle konulur. Tanıdaki temel görüntüleme yöntemi ekokardiyografidir.
Ekokardiyografi ile kalp boşluklarının büyüklüğü, kalbin kasılma gücü, kapak kaçakları ve kalp içindeki basınçlar değerlendirilir. Kalbin pompalama gücü çoğunlukla ejeksiyon fraksiyonu adı verilen ölçümle ifade edilir. Ancak hastanın durumu yalnızca bu değere bakılarak değerlendirilmez.
Tanıda kullanılabilecek diğer incelemeler şunlardır:
Holter ile ritim takibi
Kan ve idrar testleri
Kardiyak MR
Gerekli hastalarda genetik test
Seyrek olarak kalp kasından biyopsi
Kardiyak MR, kalp kasındaki hasarlı veya nedbeleşmiş bölgeleri gösterebilir. Bu bilgiler hastalığın nedenini belirlemeye ve ritim bozukluğu riskini değerlendirmeye yardımcı olabilir.
Dilate Kardiyomiyopati Nasıl Tedavi Edilir?
Dilate kardiyomiyopati tedavisi hastalığın nedenine, kalbin pompalama gücüne, hastanın şikayetlerine ve ritim bozukluğu riskine göre planlanır. Tedavinin amacı kalbin üzerindeki yükü azaltmak, şikayetleri kontrol etmek, hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve ciddi ritim bozukluklarını önlemektir.
Kalbin kasılma gücü azalmış hastalarda kullanılabilecek başlıca ilaç grupları şunlardır:
Kalbin üzerindeki yükü azaltan ilaçlar
Beta blokerler
Mineralokortikoid reseptör antagonistleri
SGLT2 inhibitörleri
Vücuttaki fazla sıvının atılmasını sağlayan idrar söktürücüler
Gerekli hastalarda ritim düzenleyici ilaçlar
Bu ilaçların bazıları yalnızca nefes darlığını ve ödemi azaltmaz, kalp yetmezliğine bağlı hastaneye yatış ve ölüm riskini de düşürebilir. Birçok hastada farklı ilaçların birlikte kullanılması gerekir. Tedavi düşük dozlarla başlanarak tansiyon, böbrek fonksiyonları ve kandaki potasyum düzeyine göre düzenlenebilir.
Atriyal fibrilasyon, kalp içinde pıhtı veya başka bir pıhtı riski bulunmadıkça her dilate kardiyomiyopati hastasının kan sulandırıcı kullanması gerekmez. Kan sulandırıcı tedavi kişisel pıhtı ve kanama riskine göre belirlenir.
Dilate Kardiyomiyopatide Kalp Pili veya Şok Cihazı Gerekir mi?
İlaç tedavisine rağmen kalbin pompalama gücü belirgin şekilde düşük kalan ve ciddi ritim bozukluğu riski yüksek bulunan bazı hastalara kalp şok cihazı, yani ICD takılabilir. ICD, yaşamı tehdit eden hızlı karıncık ritimlerini algılayarak müdahale eder ve ani kalp ölümü riskini azaltmayı amaçlar.
Kalbin elektriksel uyarısı karıncıklara gecikmeli ve uyumsuz ulaşıyorsa kardiyak resenkronizasyon tedavisi, yani CRT değerlendirilebilir. CRT kalbin sağ ve sol karıncıklarının daha uyumlu kasılmasını sağlayarak seçilmiş hastalarda pompalama gücünü ve şikayetleri iyileştirebilir.
Cihaz kararı yalnızca ejeksiyon fraksiyonuna göre verilmez. EKG bulguları, şikayetler, ilaç tedavisine alınan yanıt, kardiyak MR bulguları, genetik özellikler ve daha önce görülen ritim bozuklukları birlikte değerlendirilir.
Dilate Kardiyomiyopati İyileşir mi?
Dilate kardiyomiyopatinin seyri nedenine ve tedaviye alınan yanıta göre değişir. Kalp kası iltihabı, gebelikle ilişkili kardiyomiyopati, yoğun alkol kullanımı veya hızlı ritim bozukluğuna bağlı bazı vakalarda neden ortadan kaldırıldığında kalbin pompalama gücü belirgin şekilde düzelebilir.
Kalbin pompalama gücü normale yaklaşsa bile hastalık tamamen ortadan kalkmış kabul edilmeyebilir. İlaçların bırakılması bazı hastalarda kalbin yeniden genişlemesine ve fonksiyonların bozulmasına neden olabilir. Bu nedenle tedavi, kardiyoloji değerlendirmesi olmadan azaltılmamalı veya kesilmemelidir.
İleri kalp yetmezliği bulunan ve ilaçlarla yeterli düzelme sağlanamayan seçilmiş hastalarda kalp destek cihazları veya kalp nakli değerlendirilebilir.
Dilate Kardiyomiyopati Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?
Dilate kardiyomiyopati bulunan hastalar ilaçlarını düzenli kullanmalı ve planlanan kardiyoloji kontrollerini sürdürmelidir. Evde tansiyon, nabız ve vücut ağırlığının takip edilmesi sıvı birikiminin erken fark edilmesine yardımcı olabilir.
Kısa sürede kilo artışı, bacak şişliğinde belirginleşme, nefes darlığının artması veya geceleri nefes alamama hissiyle uyanma kalp yetmezliğinin kötüleştiğini gösterebilir.
Tuz tüketimi azaltılmalı, sigara kullanılmamalı ve alkol tüketimi hakkında doktora danışılmalıdır. Alkole bağlı dilate kardiyomiyopati düşünülen hastalarda alkolün tamamen bırakılması gerekir.
Klinik durumu dengeli olan hastalarda kişiye uygun düzenli egzersiz efor kapasitesini ve yaşam kalitesini artırabilir. Ancak bayılma, ciddi ritim bozukluğu, aktif kalp kası iltihabı veya yüksek riskli genetik özellik bulunan kişilerde egzersizin türü ve yoğunluğu özel olarak planlanmalıdır.
Dilate Kardiyomiyopatide Hangi Belirtiler Acildir?
Aşağıdaki durumlarda acil sağlık desteği alınmalıdır:
Dinlenmekle geçmeyen göğüs ağrısı
Ani ve şiddetli nefes darlığı
Bayılma
Uzun süren hızlı çarpıntı
Dudaklarda morarma
Bilinç bulanıklığı
Soğuk terleme ve belirgin fenalaşma
Bu belirtiler ciddi ritim bozukluğu, akut kalp yetmezliği, akciğerde sıvı birikmesi veya kalp kriziyle ilişkili olabilir.
