Mitral Kapak Darlığı Nedir?
Mitral kapak darlığı, mitral kapağın yeterince açılamaması nedeniyle kanın kalp içinde zor geçmesidir.
Mitral kapak, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında yer alır. Normalde kanın akciğerlerden gelip kalbin ana pompa odacığına geçmesini sağlar. Kapak daraldığında kan bu geçişte zorlanır ve sol kulakçıkta basınç artar.
Bu basınç zamanla akciğer damarlarına yansır. Bu yüzden mitral darlığının en önemli belirtisi çoğu zaman nefes darlığıdır. Hasta başlangıçta yalnızca merdiven çıkarken zorlanır; hastalık ilerledikçe günlük işler bile yorucu hale gelebilir.
Mitral Kapak Darlığı Neden Olur?
Mitral kapak darlığının en sık nedeni romatizmal kalp hastalığıdır. Çocukluk veya gençlik döneminde geçirilen romatizmal ateş, yıllar içinde mitral kapağın kalınlaşmasına ve hareketinin azalmasına yol açabilir.
Daha nadir olarak ileri yaşta kapak çevresinde kireçlenme görülebilir. Bu durum da kapağın açılmasını zorlaştırabilir. Ancak klasik mitral darlığı denince en sık akla gelen neden romatizmal kapak tutulumudur.
Mitral Kapak Darlığında Kalpte Ne Olur?
Mitral kapak daraldığında sol kulakçıktan sol karıncığa kan geçişi zorlaşır. Sol kulakçık bu dar kapaktan kanı geçirebilmek için daha yüksek basınçla çalışır.
Zamanla sol kulakçık büyüyebilir. Bu büyüme çarpıntıya ve atriyal fibrilasyon gibi ritim bozukluklarına zemin hazırlayabilir. Akciğer damarlarında basınç arttığında ise nefes darlığı belirginleşir.
Mitral Kapak Darlığı Belirtileri Nelerdir?
En sık belirti nefes darlığıdır. Hasta önce yokuş çıkarken, hızlı yürürken veya merdiven çıkarken zorlandığını fark eder. Daha önce rahat yaptığı işler giderek daha yorucu hale gelir.
Çarpıntı, çabuk yorulma, göğüste baskı hissi ve öksürük de görülebilir. Bazı hastalarda kanlı balgam olabilir. İleri darlıkta bacaklarda şişlik ve karında dolgunluk gelişebilir.
Mitral Kapak Darlığı Neden Nefes Darlığı Yapar?
Mitral kapak daraldığında kan akciğerlerden kalbe rahat boşalamaz. Akciğer damarlarında basınç artar. Bu basınç hastada nefes darlığı olarak hissedilir.
Başlangıçta nefes darlığı yalnızca eforla olur. Hastalık ilerledikçe düz yatarken nefes almak zorlaşabilir. Bazı hastalar gece nefes darlığıyla uyanır ve oturunca rahatlar.
Mitral Kapak Darlığı Çarpıntı Yapar mı?
Evet. Mitral darlığında sol kulakçık zamanla genişleyebilir. Bu genişleme kalbin elektrik düzenini bozarak atriyal fibrilasyona yol açabilir.
Atriyal fibrilasyon geliştiğinde nabız düzensizleşir. Hasta bunu hızlı ve düzensiz çarpıntı şeklinde hissedebilir. Bu durum nefes darlığını artırabilir ve pıhtı riskini yükseltebilir.
Mitral Kapak Darlığı Pıhtı Oluşturur mu?
Mitral darlığında sol kulakçık büyüdüğünde kan akımı yavaşlayabilir. Özellikle atriyal fibrilasyon varsa kulakçık içinde pıhtı oluşma riski artar.
Bu pıhtı yerinden koparsa beyin damarlarına gidebilir ve inmeye neden olabilir. Bu nedenle mitral darlığı olan hastalarda ritim düzeni ve pıhtı riski mutlaka değerlendirilmelidir.
Mitral Kapak Darlığı Tehlikeli midir?
Hafif mitral darlığı uzun süre belirti vermeden izlenebilir. Ancak darlık ilerlediğinde akciğer basıncını artırabilir, ritim bozukluğu yapabilir ve kalp yetersizliğine yol açabilir.
Özellikle nefes darlığı başlayan hastalarda darlığın derecesi önemlidir. Belirti gelişmesi, tedavi zamanlaması açısından önemli bir dönüm noktasıdır.
Mitral Kapak Darlığı Nasıl Derecelendirilir?
Mitral darlığının derecesi ekokardiyografi ile belirlenir. Kapak alanı, kapaktan geçen kanın hızı ve basınç farkı değerlendirilir.
Genel olarak kapak alanı 1.5 santimetrekarenin altına indiğinde darlık ciddi kabul edilir. Ancak karar yalnızca bu sayıya göre verilmez. Hastanın şikâyeti, akciğer basıncı, ritim durumu ve kapağın yapısı birlikte değerlendirilir.
Mitral Kapak Darlığı Tanısı Nasıl Konur?
Tanıda en önemli inceleme ekokardiyografidir. Bu test mitral kapağın ne kadar açıldığını, kapak alanını ve kalpte oluşturduğu etkileri gösterir.
EKG ile ritim değerlendirilir. Atriyal fibrilasyon olup olmadığına bakılır. Gerekirse akciğer grafisi, efor testi veya yemek borusundan yapılan ekokardiyografi kullanılabilir.
Ekokardiyografide Nelere Bakılır?
Ekokardiyografide mitral kapağın kalınlığı, hareketi ve kireçlenme derecesi incelenir. Kapak alanı ve kapaktan geçen kanın oluşturduğu basınç farkı ölçülür.
Sol kulakçığın büyüklüğü, akciğer damar basıncı ve diğer kapakların durumu da değerlendirilir. Bu bilgiler tedavinin ilaçla mı, balonla mı yoksa ameliyatla mı planlanacağını belirler.
Mitral Kapak Darlığı Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi, darlığın derecesine ve hastanın şikâyetine göre belirlenir. Hafif ve belirtisiz hastalarda düzenli takip yeterli olabilir.
Nefes darlığı, çarpıntı veya akciğer basıncında artış varsa tedavi planı değişir. İlaçlar şikâyetleri azaltabilir, ancak daralmış kapağı tamamen açmaz. Ciddi darlıkta balon tedavisi veya kapak ameliyatı gerekebilir.
Mitral Darlığında İlaç Tedavisi Ne İşe Yarar?
İlaçlar kapağın darlığını ortadan kaldırmaz. Ancak kalp hızını kontrol etmeye, nefes darlığını azaltmaya ve sıvı birikimini düzenlemeye yardımcı olabilir.
Atriyal fibrilasyon varsa ritim veya hız kontrolü yapılır. Pıhtı riski yüksek hastalarda kan sulandırıcı tedavi gerekir. Bu tedavi inme riskini azaltmak için önemlidir.
Mitral Balon Valvüloplasti Nedir?
Mitral balon valvüloplasti, daralmış mitral kapağın balonla genişletilmesidir. Kasık damarından ilerletilen kateterle kalbe ulaşılır ve özel bir balon mitral kapak seviyesinde şişirilir.
Bu yöntem her hastaya uygun değildir. Kapakta ileri kireçlenme, belirgin kaçak veya sol kulakçıkta pıhtı varsa tercih edilmeyebilir. Uygun kapak yapısında etkili bir tedavi seçeneğidir.
Mitral Kapak Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Balon tedavisine uygun olmayan ciddi mitral darlığında ameliyat gerekebilir. Kapak yapısı çok bozulmuşsa, ciddi kireçlenme varsa veya birlikte önemli kapak kaçakları bulunuyorsa cerrahi seçenek değerlendirilir.
Ameliyatta kapak onarılabilir veya değiştirilebilir. Hangi yöntemin seçileceği kapağın yapısına, hastanın yaşına ve eşlik eden kalp hastalıklarına göre belirlenir.
Mitral Kapak Darlığı Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?
Nefes darlığında artış, yeni başlayan çarpıntı veya bacaklarda şişlik doktora bildirilmelidir. Özellikle düzensiz ve hızlı nabız gelişirse atriyal fibrilasyon açısından değerlendirme gerekir.
Düzenli ekokardiyografi kontrolleri önemlidir. Hastalık belirti vermeden ilerleyebilir. Kontrol aralığı darlığın derecesine ve hastanın durumuna göre planlanır.
Mitral Kapak Darlığı Gebelikte Sorun Yapar mı?
Mitral darlığı gebelikte daha belirgin hale gelebilir. Gebelikte kan hacmi ve kalbin iş yükü arttığı için nefes darlığı ve çarpıntı ortaya çıkabilir.
Ciddi mitral darlığı olan kadınların gebelik öncesi değerlendirilmesi önemlidir. Gerekirse kapak tedavisi gebelikten önce planlanabilir. Gebelik sırasında takip kardiyoloji ve kadın doğum ekibiyle birlikte yapılmalıdır.
Referans:
